PFAS en koudemiddelen: hoe maak je toekomstbestendige keuzes? 

De aandacht voor PFAS groeit snel in Europa. Tegelijkertijd leidt dit in de installatiesector tot vragen over de toepassing van koudemiddelen en de impact van toekomstige regelgeving. Begrijpelijk, want de ontwikkelingen zijn complex en nog niet uitgekristalliseerd.

Duurzaamheid vraagt om een brede blik

Bij Remeha staat duurzaamheid centraal. Dat betekent dat we voortdurend kijken naar de totale impact van oplossingen: van energiegebruik en CO₂-uitstoot tot veiligheid, toepasbaarheid en milieueffecten.

PFAS (polyfluoralkylstoffen) spelen daarin een rol. Deze stoffen zijn door hun eigenschappen breed toepasbaar, maar staan ook onder druk omdat ze langdurig in het milieu aanwezig kunnen blijven, zoals ook beschreven door het European Chemicals Agency (ECHA). Tegelijkertijd maken ze onderdeel uit van een veel breder technisch en maatschappelijk speelveld.

Regelgeving is in ontwikkeling

Op Europees niveau wordt gewerkt aan mogelijke beperkingen binnen de REACH-wetgeving. Dit proces is omvangrijk en verloopt in meerdere stappen, van wetenschappelijke beoordeling tot politieke besluitvorming.

Belangrijk daarbij is dat:

• de besluitvorming nog niet is afgerond
• verschillende scenario’s nog open liggen
• implementatie hoe dan ook meerdere jaren zal duren

Daarnaast wordt nadrukkelijk gekeken naar haalbaarheid, alternatieven en maatschappelijke impact.

Een sector met keuzes en afwegingen

De ontwikkelingen rond PFAS raken aan een breder vraagstuk binnen de sector: de keuze voor koudemiddelen. Verschillende oplossingen kennen ieder hun eigen voor- en nadelen, bijvoorbeeld op het gebied van:

• klimaatimpact (GWP)
• veiligheid en installatiemogelijkheden
• milieueffecten en regelgeving

Er is op dit moment geen "one size fits all"-oplossing. Wat in de ene situatie de beste keuze is, kan in een andere context anders uitpakken.

Wat betekent een mogelijke PFAS-beperking?

In het huidige voorstel wordt gekeken naar beperkingen op:

• productie
• gebruik
• het op de markt brengen van stoffen

Tegelijk wordt rekening gehouden met:

• overgangsperioden
• uitzonderingen voor toepassingen waar nog geen alternatief beschikbaar is
• het blijven gebruiken van bestaande producten

Voor specifieke toepassingen, zoals koudemiddelen, worden in de voorstellen expliciet langere overgangstermijnen overwogen. 

Hoe vertaalt dit zich naar de praktijk?

De ontwikkelingen rond PFAS en koudemiddelen laten zien dat er geen eenvoudige oplossing bestaat. Verschillende koudemiddelen brengen verschillende voordelen en aandachtspunten met zich mee.

Zo maakt de nieuwe Remeha Confida gebruik van het natuurlijke koudemiddel R290 (propaan). Dit koudemiddel heeft een zeer lage GWP-waarde en bevat geen PFAS. Tegelijkertijd vraagt het vanwege de eigenschappen van propaan om specifieke veiligheidsmaatregelen bij ontwerp en installatie.

Daarnaast werkt Remeha aan een nieuwe generatie Elga Ace split-warmtepompen met koudemiddel R454C. Dit koudemiddel voldoet aan de huidige F-gassenregelgeving en maakt het mogelijk om ook na 2027 split-systemen aan te bieden. R454C bevat componenten die binnen de PFAS-discussie worden meegenomen. Voor veel installateurs blijven split-units echter interessant vanwege de flexibiliteit bij installatie en leidingwerk.

Deze voorbeelden laten zien dat de energietransitie niet draait om één technologie of één koudemiddel. In de praktijk gaat het om het maken van een afgewogen keuze op basis van prestaties, veiligheid, regelgeving, installatiegemak en duurzaamheid.

"Blijf kijken naar het totaalplaatje"

Volgens Gijsbert Fransen, portfolio expert bij Remeha, vraagt de huidige discussie om nuance:

"We zien dat de aandacht voor PFAS toeneemt en dat is logisch. Tegelijkertijd is de regelgeving nog in ontwikkeling en zijn er nog veel onzekerheden. Het is belangrijk om keuzes niet te baseren op één aspect, maar op het totaalplaatje: prestaties, veiligheid, regelgeving én duurzaamheid op de lange termijn."

Vooruitkijken met realisme

De energietransitie vraagt om oplossingen die passen bij uiteenlopende situaties. Dat betekent ook dat meerdere technologieën en concepten naast elkaar blijven bestaan.

Door ontwikkelingen zoals PFAS zorgvuldig te volgen en af te wegen in samenhang met andere factoren, kunnen installateurs en opdrachtgevers weloverwogen keuzes maken, nu en in de toekomst.

Remeha blijft deze ontwikkelingen nauwgezet volgen en ondersteunt de markt met inzichten en oplossingen die bijdragen aan een duurzame gebouwde omgeving.

Bron: European Chemicals Agency (ECHA), PFAS Restriction Proposal en Q&A, 2026. 
Meer informatie: https://echa.europa.eu/hot-topics/perfluoroalkyl-chemicals-pfas