Waterkwaliteit in cv-installatie is sterk bepalend voor levensduur

Het water in een cv-installatie zorgt voor warmteoverdracht en daarmee voor comfort. Maar het water in een systeem kan ook geluid produceren, wat het comfort vaak negatief beïnvloedt. Daarnaast kan het systeemwater onzichtbare en niet-hoorbare nadelen voortbrengen. Vervuild water of water met een hoge zuurgraad zorgt, vroeg of laat, voor defecte onderdelen en storingen. Die kunnen zo maar hoge kosten met zich meebrengen.

“Waterkwaliteit is niet direct het makkelijkste onderwerp om met klanten bespreekbaar te maken”, zegt Bjorn Rijntjes, accountmanager Service bij Remeha. Exact dezelfde reactie geeft Hans Barten, directeur en eigenaar van Installatiebureau Rutgers uit Oosterblokker. “Bij een aanbieding in de nieuwbouw lukt het meestal wel om een bepaalde vorm van waterbehandeling mee te verkopen. Maar in bestaande installaties zien veel klanten de noodzaak of het nut niet, of er is gewoon geen ruimte in het budget”, zegt Barten.

Voorwaarde voor garantie

Toch zijn Rijntjes en Barten overtuigd van de noodzaak. Remeha heeft in de garantievoorwaarden, net als elke andere leverancier, voorschriften voor waterkwaliteit opgenomen. Zodra de pH van het systeemwater hoger wordt dan 9 – dat wil zeggen dat de zuurgraad te hoog wordt – dan vervalt de garantie op bepaalde onderdelen. “Als het water zodanig basisch wordt, dan zien wij dat bepaalde, veelal aluminium componenten zoals warmtewisselaars, worden aangetast, met uiteindelijk versnelde uitval tot gevolg. Datzelfde kan ook gelden ook voor pompen, kleppen en andere appendages. Zodra het systeemwater gaat afwijken van de gestelde parameters van diverse leveranciers, moet de installateur echt een vorm van waterbehandeling toepassen”, vertelt Rijntjes.

Zuurstof en vervuiling

De zuurgraad van het systeemwater kan door de jaren heen oplopen, bijvoorbeeld doordat er te veel zuurstof in het water komt. Goede ontluchting in het systeem is in dat geval een zinvolle toevoeging. “Voor ontluchting kunnen vacuümontgasser, luchtafscheiders en microbellen-ontluchters worden toegepast”, vertelt Martijn Worst, area salesmanager utiliteit en industrie bij Spirotech. “Het belangrijkste is dat de installateur of de eigenaar van de installatie zoveel mogelijk de oorzaak van zuurstof-intrede wegneemt. Als Spirotech helpen wij onderhoudsdiensten en installatiebedrijven, zoals Installatiebureau Rutgers, met onderzoek, advies en de levering van producten. Want naast een te hoge zuurgraad kan het systeemwater ook vervuild raken met losse metaaldeeltjes of er kan kalkaanslag ontstaan. Al die los zwevende deeltjes worden dan weer via het systeemwater rondgepompt. Dergelijke vervuiling kan zorgen dat na verloop van tijd de kranen en kleppen niet goed sluiten of dat de warmteoverdracht in een warmtewisselaar niet optimaal functioneert. Met goede analyses, waterbehandeling en/of vuilverwijderaars kunnen we veel van deze problemen voorkomen en oplossen.”

Moderne materialen

“De moderne ketels en appendages in een cv-systeem zijn eigenlijk allemaal, door gebruik van moderne materialen, net wat geavanceerder dan vroeger. Dat is voordelig, omdat de toestellen lichter en compacter zijn en we daarmee met een hoger rendement kunnen verwarmen, en dus het gasverbruik verlagen. Maar die moderne materialen en technieken zoals energiezuinige pompen zijn wel iets gevoeliger voor vervuiling of basisch systeemwater. Vandaar dat we in onze garantievoorwaarden ook wat strikter moeten zijn als het om de kwaliteit van systeemwater gaat. Op een bepaald moment is het de verantwoordelijkheid van de eigenaar of beheerder om, samen met zijn installateur of onderhoudsbedrijf, daar op te letten en zo nodig maatregelen te nemen”, zegt Rijntjes.

Rendementsverlies

In cv-installaties waar systeemwater een hoge pH-waarde heeft of waar sprake is van een bepaalde mate van verkalking, is 5% of meer rendementsverlies zeer realistisch. Met de snel gestegen gasprijs is dat een substantieel financieel verlies. Ook blijkt uit onderzoek dat gemiddeld 4 op de 10 cv-installaties in ons land een zodanig afwijkende zuurgraad in het systeemwater heeft dat deze schade veroorzaakt, op korte of lange termijn. Bovendien zijn dergelijke reparaties in veel gevallen erg kostbaar. Er zijn dus erg meerdere redenen waarom het belangrijk, slim en voordelig is om proactief maatregelen te nemen zodat schade niet kan optreden.

Structureel controleren

Barten heeft inmiddels een methode ingevoerd om het systeemwater structureel te controleren tijdens het onderhoud van de grotere cv-installaties. “Bij cascadesystemen of installaties met grote ketels controleren wij de pH-waarde van het systeemwater. Als de pH-waarde boven de 9 komt, adviseren wij de opdrachtgever zwart op wit dat hij iets moet doen. Wij kunnen dan, samen met onze leverancier Spirotech, een uitgebreid onderzoek uitvoeren waarbij ook een behandeling naar voren komt.” Worst voegt eraan toe dat een dergelijk onderzoek heel uitgebreid is. “Als wij een monster van het cv-water binnenkrijgen, dan onderzoeken wij dit in ons laboratorium op 40 parameters. Daarbij gaat het niet alleen om de zuurgraad, de hardheid of de los zwevende vervuiling, maar tegenwoordig ook steeds vaker om biologische vervuiling. Zeker in de laagtemperatuur verwarmingssystemen zien we biologische vervuiling een steeds grotere rol vervullen. Slijmlagen door algengroei kan ook in een cv-systeem voor flinke problemen zorgen.”